kashigata project

Zaczął się na targu staroci w Kioto, w lipcu 2025 roku, ale wtedy o tym nie wiedziałam.

 

Podróż do Japonii latem 2025 roku była dla mnie tą wyśnioną. Na historii sztuki o Japonii to za bardzo nie mówili, ale odkąd obejrzałam wystawę grafik w 2017 roku – przepadłam.

Wiedziałam, że chcę przywieźć z tej podróży coś starego, więc kiedy zobaczyłam karton z formami na słodycze KASHIGATA na targu staroci – od razu zaczęłam w nim kopać.

Każdą z nich musiałam wyjąć i otworzyć, a kiedy w jednej z nich zobaczyłam żółwia – wiedziałam, że to on ze mną wraca – chociaż nie byłam pewna dlaczego ma taki długi płaszcz czy ogon.

Już w hotelu sprawdziłam – to nie płaszcz, a wodorosty porastające skorupę MINOGAME – czyli żółwia symbolizującego długowieczność i dobrobyt. Wzruszyło mnie, że nie tylko wybrałam cudny, wodny motyw żółwia, ale jeszcze o tak pięknym znaczeniu. I tak drewniany żółw przyjechał w walizce owinięty w stare, japońskie gazety.

 Dopiero po powrocie do pracowni zdałam sobie sprawę, że przecież mogę spróbować odlać go w porcelanie. I po kilku nieudanych podejściach i eksperymentach – udało się. W ten sposób powstała pierwsza seria żółwi na ścianę MINOGAME.

A kilka miesięcy później pozwoliłam sobie zaszaleć i kupiłam w antykwariacie online jeszcze dwie formy – rybę TAI i krewetkę EBI.

I to one tworzą dziś trio KASHIGATA PROJECT.

Żółw MINOGAME – to postać z japońskiej mitologii, stwór żyjący ponad 1 000 lat, którego skorupę porastają falujące algi i wodorosty. Symbolizuje
długowieczność, dobrobyt i mądrość. A jeśli ma się takiego opiekuna – można być spokojnym o wszystkie te rzeczy.

A i jest opiekunem żeglarzy. Nie wiem czy dla Ciebie to ważne, mnie zatkało jak doczytałam – bo niewiele rzeczy lubię bardziej niż przygody pod białym żaglem.

Ta wielkooka piękność to ryba TAI (a po polsku dorada japońska). W swojej ojczyźnie najpierw była składana głównie w ofierze w świątyniach: wielka, mająca mało ości i w pięknym, czerwonym kolorze, który był od wieków uważany za szczęśliwy – nic dziwnego, że szybko stała się jednym z najmocniejszych symboli szczęścia i pomyślności. Pomogła jej w tym też piękna gra słów TAI jest częścią słowa medetai – czyli przynoszący pomyślność.

W kulturze Japonii, kraju otoczonego morzem krewetka ma wiele symbolicznych znaczeń. Znaki kanji używane do zapisu słowa EBI – czyli krewetka (海老) oznaczają dosłownie „morskiego starca” (海 – morze, 老 – starzec), bo jej zgięty grzbiet i wąsy przypominają kogoś bardzo starego. Co sprawiło, że stała się ona symbolem życzeń długiego i zdrowego życia.

Krewetki są jedzone podczas świętowania Nowego Roku – ich czerwonawy kolor po ugotowaniu to w końcu kolor pomyślności i szczęścia.

A jej pancerz przypomina samurajską zbroję: więc kojarzy się także z odwagą, siłą i wytrwałością.

Te drewniane, stare formy na słodycze, które kupiłam powstały jako rodzaj sztuki ludowej i użytkowej – rzeźbili je ręcznie rzemieślnicy, których we współczesnej Japonii jest coraz mniej. Razem z pojawieniem się innych materiałów do takich form, drewniane już właściwie nie powstają.

KASHIGATA PROJECT narodził się więc z mojej miłości do staroci i morza, a trochę z pięknego przypadku. Jest dla mnie hołdem dla rzemiosła. Żółwia, krewetkę i rybę wyrzeźbiły dawno jakieś sprawne dłonie Twórcy w Japonii. Później ja zrobiłam dla nich formy z gipsu w pracowni na warszawskiej Pradze, gdzie z czułością je odlewam, retuszuję i szkliwię. A teraz zawisną na ścianie… no właśnie, gdzie? Tu już Ty możesz napisać ich kolejny rozdział. A ta podróż prawdziwych przedmiotów przez czas, miejsca i od ludzi do ludzi, kolejne historie – chyba już zawsze będą mnie wzruszać.

Dla Ciebie to wszystko nie musi mieć jednak znaczenia. Na Twojej ścianie może zawisnąć krewetka, żółw czy ryba z zupełnie innych powodów. Bo kochasz morze? Bo sprawia, że się uśmiechasz? Bo przypomina o tych jednych wakacjach? To będzie kolejna historia tego kształtu. I kiedy to piszę czuję ciarki na plecach jak krople lodowatej morskiej wody.